Kurioza naukowe / Scientific curiosities ISSN 1176-7545; rok XV; No 3443

Zestawienie tematyczne prowadzone na bieżąco

notka poprzednia                                     zestawienie miesięczne                                          notka następna

 

Jedno zdumienie dziennie...

 

.

Moa.
(część 2 p. tu)

Nowa Zelandia zasłynęła z bogactwa gatunkowego fauny ptasiej. Już Cook, opisując swój pobyt w roku 1769 zachwycony był ptasim śpiewem o poranku. Ocenia się, że Nową Zelandię zamieszkiwało aż 350 gatunków ptaków, połowa z nich to endemity. Niestety, do naszych czasów zachowało się około 170 gatunków. Niektóre z nich budzą podziw do dziś. Na przykład tui, odwiedzający czasami i mnie, odznacza się niezwykłą gadatliwością. Nawet powiedzonka maoryskie utrwaliły tę cechę. Dotąd nazywa się się osoby gadatliwe -  'wymowny jak tui'. 
Powszechne zainteresowanie budzi jednak wymarły już, olbrzymi ptak moa. Kiedyś było aż 10 gatunków z tej rodziny, wszystkie były nielotami o znacznych wymiarach. Niektóre gatunki mierzyły do 3,5 metra. Ocenia się, że najmniejsze gatunki ważyły 20 kg, ale największy, moa olbrzymi (Dinornis robustus, synonim D. giganteus)  dochodzący do 250 kg, bił rekordy wszech czasów. Porównać go można z mamutakami (Aepyornis maximus, słoniowymi ptakami z Madagaskaru), także już zwierzakami wymarłymi (rzekomo były nawet cięższe - dochodziły do 400 kg). Ptaki moa to jedyne stworzenia prawdziwie dwunogie (definicja człowieka jako jedynego stworzenia dwunogiego wymaga korekty). Kończyn przednich, skrzydeł, nie mają nawet śladu w rozwoju osobniczym ani w szkielecie osobników dorosłych. 
Moa nie miały naturalnych wrogów w Nowej Zelandii. Nie było tu węży ani żadnych ssaków (poza nietoperzami). Jedynym naturalnym wrogiem był największy orzeł Harpagornis moorei, zwany też orłem van Haasta, który także wyginął mniej więcej w tym samym czasie.

Moa żyły w Nowej Zelandii przez ostatnich kilkadziesiąt milionów od lat, po rozpadzie Gondwany i ... nagle wyginęły. Około r. 1700 po prostu przestały istnieć. Do XIII wieku stanowiły populacje zdrowe żyjące w równowadze biologicznej. Pięćset lat to chwila dla ewolucji. Co było przyczyną tego wymierania?

p. notka natępna (2)

[QZE12::008];[QEQ21-153];[QEP75-044];[QEP73-062];[QEP13-145]
[QNK20-057];[QEQ51::187];[QNT03-159];QEQ52::009]12
w sieci: 21.3.2014; nr 3443

 

 


witrynę prowadzi
© R. Antoszewski
Titirangi, Auckland, 
Nowa Zelandia

(wybrane do publ. 
R. Antoszewskiego)

  Site Meter