Kurioza naukowe / Scientific curiosities ISSN 1176-7545; rok XIV; No 3429

Zestawienie tematyczne prowadzone na bieżąco

.

Jasełka (żłobek, albo stajenka).

"Pomienione jasełka były to ruchomości małe, ustawione w jakim kącie kościoła, a czasem zajmujące cały ołtarz niżej i wyżej po bokach, tylko jedną mensę ołtarzową nie zaprzątnioną sobą zostawując dla odprawowania mszy świętej wolną.
Była to pośrodku szopka mała na czterech słupkach, daszekslomiany mająca, wielkości na szerz, dłuż i na wyż łokciowej; pod tą szopką zrobiony był żłobek, a czasem kolebka wielkości ćwierćłokciowej, w tej lub w tym osóbka Pana Jezusa z wosku albo papieru klejonego, albo z irchy lub płótna konopiami wypchanego uformowana, w pieluszki z jakich płatków bławatnych i płociennych zrobione uwiniona; przy żłobku z jednej strony wół i osieł z takiejż materii jak i osóbka Pana Jezusa ulane lub utworzone, klęczące i puchaniem swoim Dziecinę Jezusa ogrzewające, z drugiej strony Maria i Józef stojący przy kolebce w postaci nachylonej, afekt natężonego kochania i podziwienia wyrażający. 
W górze szopki pod dachem aniołkowie unoszący się na skrzydłach, jakoby śpiewający: "Gloria in excelsis Deo". Toż dopiero w niejakiej odległości jednego i drugiego pasterze padający na kolana przed narodzoną Dzieciną, ofiarowujący mu dary swoje: ten masła garnuszek, ów syrek, inny baranka, inny koźlę; dalej za szopą po obu stronach pastuszkowie i wieśniacy, jedni pasący trzody owiec i bydła, inni śpiący, inni do szopy śpieszący, dźwigający na ramionach barany, kozły; między któymi osóbki rozmaity stan ludzi i ich zabawy wyrażające: panów w karetach jadących, szlachtę i mieszczan pieszo idących, chłopów na targ wiozących drwa, zboże, siano, prowadzących woły, orzących pługami, przedających chleby, szynkarki różne trunki szynkujące, niewiasty robiące masło, dojące krowy. Żydów różne towary do sprzedania na ręku trzymających i tym podobne akcje ludzkie."

Tak polskie obyczaje bożonarodzeniowe opisywał znany polski kronikarz i historyk, Jędrzej Kitowicz (1727/8-1805). Mogło to wyglądać jak na załączonym zdjęciu z Lichenia.

Przedstawiony fragment pochodzi z ksiązki:
Jędrzej Kitowicz; 
Opis obyczajów z panowania Augusta III
(1840-1)
z całością klasycznego opisu obyczajów polskich można zapoznać się tu.

foto: Żłobek, Licheń
[QZE12::021];[QCB54::052]p41-2;[QEQ50::124]
w sieci: 22.12.2013; nr 3429

 


 

witrynę prowadzi
© R. Antoszewski
Titirangi, Auckland, 
Nowa Zelandia

  Site Meter