Kurioza naukowe / Scientific curiosities ISSN 1176-7545; rok XIV; No 3411

Zestawienie tematyczne prowadzone na bieżąco

      

 

Jedno zdumienie dziennie...

 

.

Największa latryna wszechczasów.

Zwierzęta stadne wyznaczają sobie miejsca defekacji gdzie się wypróżniają. Spełniają w ten sposób zasady etykiety, najczęściej szanowane też przez ludzi, 'nie s..j tam gdzie jesz'. Ze zwierząt współczesnych robią to słonie, antylopy, konie, i in. Ma to duże znaczenie. Ogranicza roznoszenie się pasożytów i chorób, znakuje teren stada, ostrzega też potencjalnych wrogów - 'uważaj, nas jest tu wiele..'.
Fekalia nie są częste wśród wykopalisk paleontologicznych. Niszczeniem ich zainteresowanych jest wiele zwierząt, głównie owadów, obok bakterii i grzybów. Gdyby nie ich rola, świat od dawna byłby pokryty wielometrową warstwą gnoju, faktycznie życie w znanej nam postaci nie mogłoby istnieć. 
Czasem jednak, w wyniku szczególnych okoliczności badacze znajdują tzw koprolity - skamieniałe fekalia. Najczęściej ma to miejscu kiedy świeże fekalia pokrywa niespodzianie pył wulkaniczny. Zamyka i utrwala ich formę i treść. 
W Argentynie, w prowincji La Rioja uczenie odkryli olbrzymią latrynę, najstarszą ze znanych. Powstała ona 240 milionów lat dla 'chodzenia na stronę' przez dikonodonty, dawne gady z okresu triasu. Koprolity różnej wielkości zajmują obszar aż 900 metrów kwadratowych z prawie setką koprolitów na metr kwadratowy. Niektóre są duże, czasem mierzą aż 40 cm i ważą kilka kilogramów, inne są drobne, różnej barwy i kształtu. Wszystkie zostawione przez duże roślinożerne gady triasowe nazwane Dinodontosaurus. Były to pokaźne zwierzaki stadne, czasem o prawie trzymetrowej długości. 
Koprolity, dzięki zakonserwowaniu fekaliów osłoniętych skamieniałym pyłem wulkanicznym stanowią jakby kapsułę czasu, są ilustracją tego, co zwierzaki jadły, co było w ich otoczeniu. Jest to zadokumentowana sytuacja ekologiczna ich czasów. Analiza resztek pokarmowych mówi o florze, często wymarłych już gatunkach, grzybach i pasożytach żyjących w jelitach gadów. Trias (trwał 250 do 203 milionów lat temu) jest szczególnie interesującym momentem w historii biosfery. To właśnie pojawiły się pierwsze ssaki, flora składała się benetytów, sagowców, istniały już miłorzęby, rośliny szpilkowe i paprocie, zaczęły się rozpowszechniać widłaki i skrzypy. 


Dinodontosaurus.

Wykopaliska w La Rioja to najstarsza i chyba największa, jak dotąd, latryna świata. Jest starsza o całe 220 milionów od znanego dotąd tego typu znaleziska. 

[QZE11::197];[QEQ50::032]
w sieci: 28.11.2013; nr 3411

 


witrynę prowadzi
© R. Antoszewski
Titirangi, Auckland, 
Nowa Zelandia

(wybrane do publ. R. Antoszewskiego)

  Site Meter