Kurioza naukowe / Scientific curiosities ISSN 1176-7545; rok XIV; No 3395

Zestawienie tematyczne prowadzone na bieżąco

                     

 

Jedno zdumienie dziennie...

 

.

Merdanie ogonem jako rozmowa.

Miłośnicy i hodowcy psów od prawieków wiedzą, że po ogonie można poznać w jakim nastroju jest pies, czy zagraża i trzeba uciekać, czy się łasi i przymila, chce nagrody. Pewną nowością jest jednak stwierdzenie, że merdanie ogonem odznacza się asymetrycznością. I tak w sytuacjach niezbyt klarownych, kiedy nie ma wyraźnych zagrożeń skłaniających do ucieczki czy wywołujących agresję, ani sytuacji przyjaznych i życzliwych, sposób merdania ogonem wyraża stan psychiczny psa. Okazuje się, że w takich sytuacjach pies nie merda ogonem symetrycznie, nie jest tak, że stopień wychylenia w prawo odpowiada wychyleniu w lewo. Czasem wychylenia kolejne bardziej są po stronie lewej zwierzęcia, czasem bardziej po prawej. 
Widać to na krótkim filmuku pod tym adresem
Postanowiono sprawdzić o czym świadczy sposób merdania ogonem. Poniższa ilustracja przedstawia nastrój kryjący się za określonym sposobem merdania.

Udało się wykazać, że psy zadowolone i szczęśliwe merdają ogonem bardziej w prawo, psy w stanie niepewności i zdenerwowania bardziej w lewo (oczywiście z punktu widzenia psa.) Obserwacje te potwierdzono badaniami fizjologicznymi np mierząc bicie serca. 
Sprawa ta daje się połączyć z ogólnymi prawami funkcjonowania mózgu zwierząt tak różnych jak ptaki, żaby, naczelne no i człowiek. U tych zwierząt, być może u wszystkich kręgowców, lewa strona mózgu specjalizuje się w czynnościach związanych z kontaktowaniem się z innymi, zachowaniami spokojnymi, życzliwością i zaufaniem. Przejawia się to z wolniejszą pracą serca. Odwrotnie, prawa strona mózgu zarządza czynnościami związanymi z poczuciem niepewności, strachu i stanami depresyjnymi. Wiadomo też, że lewa część mózgu zarządza prawą częścią organizmu, a prawa lewą (chyba dlatego m. in. witamy się prawą ręką, a podcieramy lewą...).
Tak więc to zróżnicowanie funkcji mózgu i odpowiadająca temu asymetria funkcjonowania całego organizmu pasuje dobrze do asymetrii merdania ogonem. 
Dalsze badania wykazały, że ruch ogona to nie tylko wskaźnik stanu emocjonalnego psa, ale coś więcej. Jest to sposób informowania otoczenia o nastroju emocjonalnym zwierzęcia. Inne psy to rozumieją. Pies (lub atrapa) merdający w prawo usposabia inne psy życzliwie, podczas gdy merdający w lewo nakazuje ostrożność i niepewność (bez aluzji politycznych!). 
Co ciekawe, psy nie merdają ogonem w samotności niezależnie od tego czy są w złym czy dobrym nastroju. Człowiek też zwykle nie przemawia do pustych ścian. Wynika więc z tego, że do ogonowego psiego języka, w którym znamy kilkanaście słów i nieco gramatyki, a same psy pewnie znacznie więcej, dołożyć trzeba asymetrię merdania jako specyficzny sposób porozumiewania się psiego towarzystwa. 

Zastanawiam się, czy wśród psów istnieje także ogonowe mańkuctwo. Oczywiście pies o skrzywionej asymetrii funkcjonowania mózgu, wysyłający sygnały niepokoju w sytuacjach budzących zaufanie mógłby wplątać się sytuacje przykre czy niebezpieczne, co powinno pociągnąć za sobą negatywną selekcję. Ale przez całe pokolenia mańkuctwo wśród ludzi też było tępione i prześladowane, a jednak selekcja nie nastąpiła. Widocznie zadziałały inne mechanizmy. O psich sprawach na ten temat nic mi nie wiadomo. 

Jednym z interesujących elementów psiego języka jest intensywne kołowe merdanie ogonem jak płatami śmigłowca. Wyraża ono stan wysokiego zadowolenia i radości, nastrój zabawowy. Jest jakby sprawiedliwym połączeniem stanów poprzednio opisanych. Ciekaw jestem czy występuje prawostronne merdanie radości i lewostronne, i czy ma to związek ze stanem psychicznym zwierzęcia. 

[QZE11::070];[QZE37::186;7,9,192,3
w sieci: 4.11.2013; nr 3395

 


witrynę prowadzi
© R. Antoszewski
Titirangi, Auckland, 
Nowa Zelandia

(wybrane do publ. R. Antoszewskiego)

  Site Meter