Kurioza naukowe / Scientific curiosities ISSN 1176-7545; rok XIV; No 3218

Zestawienie tematyczne prowadzone na bieżąco

 

Jedno zdumienie dziennie...

 

.

Grzyb manipuluje rozwojem rośliny.

Większość roślin lądowych, bo aż około 90 procent, współżyje z grzybami. Był to ważny czynnik przystosowania się do warunków lądowych. Czasem trudno odróżnić co jest prawdziwą symbiozą, a co już jest pasożytnictwem, ale najczęściej mówimy o mykoryzie jako symbiozie umożliwiającej wzrost i rozwój roślin w trudnych warunkach ekologicznych. Grzyb dostarcza roślinie trudno dostępnych składników gleby, a roślina karmi go za to substancjami organicznymi.
Na nowy aspekt tej symbiozy natrafiono u pospolitej amerykańskiej rośliny pastewnej - perzu  wirginijskiego (Elymus virginicus, rodz. wiechlinowatych -
Poaceae; foto obok). Perz pospolity we wschodnich stanach USA, chętnie zjadany przez bydło jest ważną rośliną pastewną. W Polsce występujący powszechnie perz właściwy (E. repens =Agropyron repens) jest uporczywym chwastem. Symbiont grzybowy penetrujący tkanki perzu wirginijskiego produkuje toksyny odstraszające owady, a także pomaga przetrwać suszę. 
Stwierdzono, że rośliny zakażone symbiontem produkują 25 procent więcej nasion, a mniej pyłku. Produkcja pyłku u traw ma charakter masowy, jak i u innych roślin wiatropylnych, jest więc metabolicznie kosztowna, a dla grzyba mało przydatna. Ma to swój przystosowawczy sens, jako że z pokolenia na pokolenie roślin grzyb przenosi się poprzez nasiona gospodarza. Opłaca się więc grzybowi skłaniać roślinę do wzmożonej produkcji nasion. W ten sposób łatwiej, wraz z nasionami, rozprzestrzenia się na nowe tereny. 
Wykazano więc po raz pierwszy, że grzyb potrafi manipulować przebiegiem cyklu życiowego gospodarza. 
W świecie żywym takie manipulowanie jest dość powszechne. Wirusy 'nakłaniają' owady do przenoszenia się w miejsca zjadane przez zwierzęta, ostatecznych ich żywicieli. Bakterie potrafią zmieniać zachowanie się zwierząt w ten sposób, że stają się łatwą ofiarą dla drapieżców, potencjalnych żywicieli bakterii. 
Zdolności manipulacyjne grzybów w stosunku do roślin wykazano na przykładzie perzu po raz pierwszy.
Jak powszechne jest to zjawisko dotychczas nie wiadomo.

[QZE10::165];[QEQ30::178]b;[QEQ31::044]
w sieci 12.3.2013; nr 3218

 

 

witrynę prowadzi
© R. Antoszewski
Titirangi, Auckland, 
Nowa Zelandia

(wybrane do publ. R. Antoszewskiego)

  Site Meter