Kurioza naukowe / Scientific curiosities ISSN 1176-7545; rok XIII; No 3119

Zestawienie tematyczne prowadzone na bieżąco

 

Jedno zdumienie dziennie...

 

.

Matczyna ofiarność komórek drożdżowych.

Ofiarność rodziców na rzecz potomstwa, matek w szczególności, znana jest we wszystkich kulturach świata. Podobne zjawisko występuje u wielu zwierząt. Wymienić tu można głodujące niedźwiedzice polarne karmiące swoje małe, niesypiające matki delfiny pilnujące małych, czy wreszcie pajęczyce dające swoje ciało na pierwszy obiadek dla małych pajęczątek. 
Podobne zjawisko zaobserwowano u jednokomórkowców, drożdży. Normalne podziały komórkowe, tzw mitoza, polega na sprawiedliwym podzieleniu się treścią komórkową  równo każdemu partnerowi. Nierówny podział treści komórkowej zachodzi podczas początkowania morfogenezy, jak to jest np. z komórkami macierzystymi. Drożdże jednak rozmnażają się przez tzw. pączkowanie. Na komórce powstaje wypuklina, która powiększa się kosztem materiału wpychanego przez komórkę macierzystą do pączka.  

 

Komórka rodzicielska wpompowuje do pączka jądro i zaczątki innych organelli, w tym przede wszystkim mitochondria. Są to małe generatory energii występujące we wszystkich eukariontach. Wędrują one do pączka zorganizowanym ciągami ruchliwych białek. Przy tym gęstość mitochondriów w pączku jest wyższa niż w komórce wyjściowej. W komórce macierzystej liczba mitochodriów nie przyrasta proporcjonalnie w miarę w miarę ich odprowadzania, a przecież potrzebne są w obu częściach tworzącego się tandemu (używa się terminu yeastling dla rosnącego pączka, chyba po polsku byłoby to drożdżątko). . Nic dziwnego, że po dziesięciu takich porodach, komórka mateczna zaczyna zamierać, po dwudziestu ginie, wyczerpania niekorzystnymi dla siebie. 
Poniżej komputerowo generowany obraz pączkującej komórki drożdżowej z wskazaniem szlaków transportowych mitochondriów.

Zastanawiam się, jak to jest u roślin. Wyje mi się, że podobne zjawisko też da się zauważyć. Wyczerpane niedostatkami pokarmowymi rośliny ostatkiem sił pchają zasoby w pąki kwiatowe i owoce, głównie w nasiona. Rzecz wymaga szczegółowszej analizy.

w tle populacja pączkujących komórek drożdżowych
[QZE10::066];[QEQ25::256]
w sieci 9.11.2012; nr 3119

 

 

witrynę prowadzi
© R. Antoszewski
Titirangi, Auckland, 
Nowa Zelandia

(wybrane do publ. R. Antoszewskiego)

  Site Meter