Kurioza naukowe / Scientific curiosities ISSN 1176-7545; rok XIII; No 3091

Zestawienie tematyczne prowadzone na bieżąco

                

Jedno zdumienie dziennie...

 
.

Swastyka i Rodło. 

We współczesnych kulturze europejskiej swastyka ma bardzo złowrogie znaczenie ze względu na powiązania z niemieckim nazizmem. W historii ludzkości, z małymi wyjątkami, był to symbol pomyślności i błogosławieństwa bogów. Z reguły wszystkie religie, związki plemienne czy narodowe, od niepamiętnych czasów posługiwały się symbolami. I krzyż swastyka, pentagram, czy wspomniany poprzednio węzeł szczęścia jako stosunkowo proste struktury geometryczne łatwo zdobywały popularność. 
Stąd ta swastyka na piersi króla Vaiśravana uważanego przez setki lat za wyobrażenie Buddy (p. notka poprzednia). 
Swastyka jako symbol znana jest we wszystkich kulturach świata. Dawne petroglify ze swadtyką liczą sobie nawet 14.000 lat. Stanowią przedpiśmienna formę zapisu. Spotykana bywa w symbolice na wielu wyspach Pacyfiku, co niektórzy przypisują podróżom Wikingów (choć nie znam jej stosowania w dawnej sztuce maoryskiej). Co ciekawe, ikonografia swastyki powstała i rozwijała się w kulturach bardzo od siebie odległych i nier mających ze sobą kontaktu, jak w Azji, ale też w Ameryce przedkolumbijskiej u różnych plemion Indian na północy jak i na południu. 
Szczególną złożonością odznacza się symbolika Majów (obok). 
W Mezopotamii swastyką znaczono monety, a bliżej nas, w Skandynawii swastyka była symbolem młota boga Thora. Wikingowie byli nosicielami tego znaku, stąd pewnie znalazł się w prehistorycznej Polsce i wielu krajach Europy. 
Szczególną popularnością cieszyły się motywy związane ze swastyką w kulturze hinduskiej. W sanskrycie słowo 'swastyka' oznacza 'sprzyjający dobru'. Hindusi oznaczają swastyką strony wstępne ksiąg rachunkowych, darowizny, progi, wejścia do mieszkań. Przy tym swastyka prawostronna jest symbolem słonecznym, swastyka lewostronna jest symbolem magii i bogini Kali. Wraz z rozprzestrzenianiem się buddyzmu symbol swastyki przeniósł się do Chin i Japonii gdzie oznaczał mnogość, dostatek i długie życie. 
Wedle buddyjskiej tradycji, Budda przed śmiercią pozostawił ślad swej stopy na kamieniu koło Kusinara, żeby przypominać o swej ziemskiej bytności. W ślad stopy Buddy wkomponowana często bywa swastyka w różnych modyfikacjach (patrz góra strony). W tle umieściłem zbiór swastyk w różnych modyfikacjach używany przez różne kulty. 
Wcześni chrześcijanie widzieli w swastyce cztery litery gamma, dlatego nazywali ten symbol krzyżem gamma (crux gammata). Znajdowany bywa w katakumbach wczesnych chrześcijan. 
Poniżej nany zestawienie swastyk hinduskiej, greckiej (symbol Selene, bogini księżyca)  i niemieckiej. To właśnie niemiecka swastyka doprowadziła do takiej deprecjacji tego symbolu. 

         

Przy okazji warto też wspomnieć o polskim symbolu związanym z niemieckim hackenkreuzem
Kiedy w Niemczech do władzy doszedł Hitler, obowiązkowo swastykę wmontowywano w symbole wszystkich organizacji. Polonia niemiecka nie chciała się poddać tym rygorom. Wymyślono sprytne wyjście z sytuacji. Opracowano symbol z motywem graficznym zbliżonym do swastyki, ale opartym na zarysie Wisły. I tak powstało 'rodło'. którym legitymowały się wszystkie organizacje polonijne w Niemczech. W roku 1934 odbyły się nawet symboliczne zaślubiny Polonii z morze. Na zjeździe w Warszawie 3000 Polaków z pocztami sztandarowymi pomaszerowało na Wybrzeże Kościuzskowskie gdzie sztandary poszczególnych oddziałów, ozdobione rodłem, ochrzczono wiślaną wodą, która niewątpliwie popłynęła do polskiego Bałtyku...

u góry ślad stóp Buddyz wkomponowaną swastyką.
[QZE10::036];[QEQ24::071]130,5,6,235,46,7
w sieci 17.10.2012; nr 3091

 


 

witrynę prowadzi
© R. Antoszewski
Titirangi, Auckland, 
Nowa Zelandia

(wybrane do publ. R. Antoszewskiego)

  Site Meter