Kurioza naukowe / Scientific curiosities ISSN 1176-7545; rok XIII; No 2993

Zestawienie tematyczne prowadzone na bieżąco

 

Jedno zdumienie dziennie...

 
.

Znikające karaluchy i gekony.

Siedzimy sobie spokojnie przy biurku, a tu nagle, jak znikąd, pojawia się karaluch i macha do nas filuternie czułkami (w krajach tropikalnych nie ma praktycznie niezakaraluszonych domów!). Odruchowo chcemy go capnąć, niektórzy nawet chcieliby go zatłuc. A karaluch biegnie całym pędem do najbliższej krawędzi i rzuca się w przepaść. Myślimy sobie, no to go mamy. Patrzymy na podłogę, a tam pusto. Karaluch rozpuścił się w powietrzu. Karaluch porusza się bardzo szybko, w przeciągu sekundy potrafi przebiec odległość 50 razy przewyższającą długość jego ciała. W przeliczeniu na długość np konia, oznaczałoby to 540 km/h! Oczywiście takie przeliczenie nie ma żadnych podstaw biomechanicznych. 
Ale co dzieje się ze znikającym karaluchem? Otóż nie rzuca się on bezmyślnie w przepaść, ale w pełnym biegu haczykami na końcu tylnych odnóży łapie się za najmniejszy występ na krawędzi i wykonuje ruch wahadłowy o 90 czy 180 stopni, w zależności od kształku krawędzi, i pędzi dalej po nowej trasie z prawie tą samą szybkością. Oczywiście takie salto mortale naraża go na przeciążenie rzędun 3-5 g, ale to dla karalucha nic. A życie uratowane. 
Szczegóły tej sztuczki udało się zbadać kamerą filmującą setki klatek na sekundę. 
Oto jedna klatka:

Krótki filmik obejrzeć można tu.  

Podobne sztuczki praktykują też gekony, z tym jeszcze, że manipulując ogonem potrafią sterować dalszym odcinkiem ucieczki:

Zupełnie inna i odległa gałąź ewolucyjna, a sztuczki te same. 
Szczegółowe badania biomechaniki tych umiejętności mają pomóc w skonstruowaniu sprawnych robotów. Potrafimy już konstruować roboty poruszające się szybko, potrafiące się wspinać, ale umiejętności karaluchów nie posiadają. Przypuszcza się, że sześcionogie roboty z velcro kończącym ostatnie odnóża potrafią też zachowywać się w ten sposób. Badania w toku.  

O karaluchach było poprzednio:
życie intymne;
karaluch elektryczny;
starość;
wódz karaluszy;
karaluch w biżuterii
podróż w kosmosie;
karaluszy śpiew.

[QZE09::133];[QEQ15::055]6
w sieci 11.6.2012; nr 2993

.

 

witrynę prowadzi
© R. Antoszewski
Titirangi, Auckland, 
Nowa Zelandia

(wybrane do publ. R. Antoszewskiego)

  Site Meter