Kurioza naukowe / Scientific curiosities ISSN 1176-7545; rok XIII; No 2879

Zestawienie tematyczne prowadzone na bieżąco

 

Jedno zdumienie dziennie...

 

.

Rok 2012 w innych kalendarzach.

Odliczamy czas po gregoriańsku, to znaczy posługujemy się kalendarzem wprowadzonym przez papieża Grzegorza XIII bullą 'Inter gravissimas' z 24 lutego 1582. Była to kontynuacja kalendarza juliańskiego wprowadzonego przez Juliusza Cezara  w r. 46 p.n.e. z dużymi zmianami, jednak numeracja lat została zachowana. Warto tu przypomnieć, że to Kopernik ukształtował kalendarz juliański. Dyskusje w kościele katolickim trwały na wiele lat przed tą zmianą, aż papież Leon X, podczas V Soboru Laterańskiego w  r 1514 się wkurzył i powiedział, dość tego. Kazał biskupowi Pawłowi z Fossombone skontaktować się z najlepszym wówczas astronomem o rady. Biskup napisał do Kopernika odpowiednie podanie, a Kopernik wystosował do papieża obszerny list-memoriał. Wskazania tego listu, po kilkudziesięciu latach, stanęły u podstaw kalendarza juliańskiego. Stopniowo kalendarz juliański opanowywał świat, ale nawet w Polsce, w części pod zaborem rosyjskim, obowiązywał 'stary kalendarz' zniesiony w Rosji dopiero w r. 1917. Oznakowywano wtedy oficjalne dokumenty dwiema datami. 'Stary kalendarz' obowiązuje w dalszym ciągu w cerkwi prawosławnej.
Na codzień żyjemy wedle kalendarza juliańskiego, kalendarzem tym posługują się instytucje międzynarodowe, transport i komunikacja i najczęściej nie zdajemy sobie sprawy, że tak nie jest 'wśród mas'. We wielu krajach obowiązują lokalne kalendarze, a na prowincji zapewne większość mieszkańców świata posługuje się własnymi kalendarzami. Wiele też wyznań na świecie celebruje święta wedle własnych kalendarzy. 
Większość kalendarzy rozpoczyna się jakimś wydarzeniem religijnym lub politycznym, zaledwie kilka ma swoje ściśle naukowe uzasadnienie. 
Oto kilkanaście przykładów (w szeregu przypadków, tam gdzie rok nie rozpoczyna się w styczniu, rok 2012 oznaczany będzie dwiema cyframi):

numeracja lat w różnych kalendarzach:
kalendarz juliański 2012

holoceński 1)

12012

bizantyjski

7521/2

asyryjski

6762

hebrajski

5773/4

chiński

4708/9

berberyjski

2962

rzymski (Ab urbe condita)

2765

budyjski

2556

etiopski

2005/6

koptyjski

1729

armeński

1461

muzułmański

1434/5

bengalski

1419

irański

1391/2

birmański

1374

kalendarz Bahá'í

169

brytyjski kalendarz królewski 2)

60

polski kalendarz POlityczny 2) 5
czas UNIX 1) p. niżej

Tylko dwa z wymienionych sposobów odliczania czasu (oznaczone 1) są 'naukowego' pochodzenia. Kalendarz holoceński to pomysł amerykańskiego uczonego Cezare Emiliani, zasłużonego w badaniach paleoekologicznych i paleoklimatologicznych, który zaproponował odliczanie czasu od początku holocenu, czyli od końca ostatniego zlodowacenia i zapoczątkowania rolnictwa. Oczywiście faktu tego nie można zlokalizować z dokładnością do dnia ani godziny czy roku, przyjęto więc, że miało to miejsce 10.000 lat p.n.e. Stosowanie tego czasu ma swoje zalety w archeologii i paleontologii i tych dziedzinach bywa stosowany. 
Epoka UNIX rozpoczęła się 1 stycznia 1970 i moment ten oznaczono jako 000000, a potem co sekundę podnosi się cyfrę o jeden, 86.400 dziennie. Kiedy pisałem tę notkę było dokładnie 1325796352 czasu UNIX. Czasy dawniejsze oznakowywać można tak samo ze znakiem ujemnym (kto wie kiedy urodził się Mieszko I z dokładnością do sekundy?). Zapropowany został przez entuzjastów programowania UNIX i stosowany bywa przez programistów, gdzie oznaczanie czasu co do sekundy jest istotne. 
2) W niektórych królestwa i systemach totalitarnych stosuje się odliczanie czasu wedle objęcia tronu przez panującego władcę lub klikę polityczną. Tak było we Francji rewolucyjnej, były próby w Rosji, było też w Polsce za czasów królewskich (król zawsze podpisywał się datą z rokiem panowania). 

[QZE08::197];[QEQ04::167]8,228,9;[QCP01::007]
w sieci 5.1.2012; nr 2879

 

 


 

witrynę prowadzi
© R. Antoszewski
Titirangi, Auckland, 
Nowa Zelandia

  Site Meter