Kurioza naukowe / Scientific curiosities ISSN 1176-7545; rok XII; No 2835

Zestawienie tematyczne prowadzone na bieżąco

 

Jedno zdumienie dziennie...

 

.

Ulepszenie metody oznaczania wieku metodą radiowęgla.

Biochronologię zrewolucjonizowała metoda datowania radiowęglem 14C opracowana przez amerykańskiego chemika Willarda Franka Libby'ego (1908- 1980) w r. 1960. Otrzymał za to nagrodę Nobla w r. 1960. Zasada jest prosta. Organizmy żywe pobierając CO2 z atmosfery posiadają automatycznie ten sam skład izotopowy węgla co atmosfera. Zawartość radioaktywnego węgla 14C w atmosferze jest bardzo mała. Zaledwie jeden atom promieniotwórczy przy przyda na 540 miliardów atomów węgla 12C. Po śmierci (lub zupełnym unieczynnieniu tkanek za życia (jak to dzieje się z drewnem), radioaktywny izotop 14C rozpada się i zawartość jego maleje z czasem. Po upływie 5730 lat jest go połowa, bo taki jest półokres trwania 14C, po następnym półokresie jest go cztery razy mniej, itd. Po 50.000 lat jest go tak mało, że pomiar jest bardzo trudny i błąd coraz większy. Ze względów praktycznych uważa się, że po czasie równym dziesięciu półokresom każdy preparat radioaktywny jest 'zimny' i niegroźny. Po 26.000 lat błąd błąd pomiaru wzrasta i ocena wieku preparatu obciążona jest błędem rzędu kilku tysięcy lat i metoda staje się nieużyteczna. Wielkość błędu związana była także ze zmianami zawartości 14C w atmosferze, co z kolei zależy od aktywności słońca, promieniowanie którego produkuje 14C w atmosferze ziemskiej. Każde wyniki pomiaru radioaktywności trzeba było poprawiać wedle krzywej zmian radioaktywności powietrza w danym okresie, a dane na ten temat były skąpe i niepewne.  
Ostatnio nastąpił przełom. Porównując dane archeoklimatyczne uzyskane z badań otwornic, korali i innych źródeł uczeni z Belfast, po zastosowaniu bardzo złożonych metod technicznych i statystycznych, znacznie podnieśli spolegliwość krzywej porównawczej w zakresie ponad 26.000 lat. Ma to duże znaczenie dla archeologów. Pozwoliło to np na cofnięcie daty malowideł koni, lwów, bizonów w słynnej jaskini Chauvet Cave w południowej Francji z 32.000 lat do 36.000. Zmieniła się także data napływu współczesnych ludzi do Europy. Miało to nastąpić 45.000 lat temu, a więc koloniści mieli czas kontaktować się z Neandertalczykami przez wiele tysięcy lat. Stąd właśnie wszyscy mamy pewną liczbę neandertalskich genów. 

Oto krzywa przedstawiająca porównanie wyników datowania przed nową kalibracją z wynikami otrzymanymi wedle nowej krzywej kalibracji. Grubość linii wyznacza także dokładność oznaczeń wieku preparatu. Jak widać, różnica oceny wieku starych preparatów wynosić może nawet ponad 5.000 lat.

 

[QZE08::142];[QEP76::141];[RIO10-063]
w sieci: 2.11.2011; nr 2835

 

 


 

witrynę prowadzi
© R. Antoszewski
Titirangi, Auckland, 
Nowa Zelandia

(wybrane z publ. R. Antoszewskiego)

  Site Meter