Kurioza naukowe / Scientific curiosities ISSN 1176-7545; rok XII; No 2728

Zestawienie tematyczne prowadzone na bieżąco

 

Jedno zdumienie dziennie...

 

.

Zarobaczony świat.

Światowej sławy amerykański biolog Edward Osborne Wilson (ten od mrówek i socjobiologii) powiedział kiedyś, że gdyby wszystkie składniki trwałe ziemi uczynić niewidzialnymi, to i tak ich zarys i kształt byłby widoczny dzięki wszędobylskim nicieniom. Już dawno temu obliczono, że w trzydziestocentymetrowej warstwie gleby łąki żyje ponad dziewięć milionów nicieni i kilkaset tysięcy innych zwierząt wielokomórkowych, podczas gdy na kręgowce przypadłby zaledwie mikroskopijny skrawek. A bakterii jest aż 1014, podczas gdy wirusów nikt nie zliczy. 
Kilkanaście lat temu świat został zaszokowany wynikami badań głękomorskich. Stwierdzono, że nie tylko najgłębsze głębie morskie pełne są życia, ale 800 metrów poniżej dna morza roi się od bakterii. Do niedawna uważano, że warstwy ziemi poniżej 8 metrów od powierzchni, a więc poniżej zasięgu korzeni największych drzew i nor zwierząt żyjących w norach są niezamieszkałe przez organizmy żywe.  
Teraz wizja Wilsona wzmocniona została badaniami nad nicieniami kopalnianych czeluści. 
Holenderski uczony Gaetano Borgonie z Uniwersytetu w Ghent wraz z międzynarodowym zespołem przez dwadzieścia lat zajmował się badaniem życia w głębokich kopalniach. Wiadomo, że za złotem ludzie popędzą nawet do piekła. Borgonie uzyskał zgodę na prowadzenie badań w południowoafrykańskich kopalniach złota. W kopalni 'Beatrix' w szybach na głębokości ponad dwóch kilometrów wydobywa się rocznie jedenaście ton złota, na jednego robotnika wychodzi kilogram w czasie roku. Tam znalazł bogate życie, stąd też gatunek nicieni odżywiających się bakteriami w tych piekielnych czeluściach nazwał Halicephalobus mephisto. Jest to mały robak obły, zaledwie 0,5 mm długości, o typowej dla robaków obłych budowie. Jak każdy szanujący się zwierzak ma wszystko co mają inne zwierzęta - mocny wór skórny złożony z kutikuli, otwór gębowy, przełyk, żołądek, jelito, odbyt i szereg organów wewnętrznych. 

Jak widać, ma też zupełnie miły wyraz twarzy. W tym hadesowym środowisku mefisto znajduje mnóstwo pokarmu. Na każdego osobnika przypada tam nawet trylion komórek bakteryjnych, prokariotów i mnóstwo wirusów bakteryjnych, czasem większych od samych bakterii. Głód tam nie panuje. W innych kopalniach, jeszcze głębszych niż 'Beatrix', znaleziono trzy inne gatunki nicieni. Kopalnia w Tau Tona ma głębokość 3,6 km. 
Na tych głębokości, przy wysokiej temperaturze, powstaje zupełnie inny łańcuch pokarmowy u podstaw którego pewnie znajdują się wspomniane 'skałojady' - bakterie czerpiące energię z przetwarzania mineralnych składników skał. 
W badaniach zwracano wielką uwagę by nie sprowadzać do kopalń nicieni z powierzchni ziemi, zresztą omawiane gatunki wydobyto ze skał poniżej dna kopalni gdzie przez 3.000 do 12.000 lat odizolowane były od reszty świata. 
Nicienie, Nematoda, stanowiące odrębny typ w królestwie zwierząt, to grupa odznaczająca się niespotykaną w innych grupach zwierzęcych odpornością na ekstremalne warunki. Jak dotąd opisano ponad 28.000 gatunków nicieni, ale są podstawy by sądzić, że jest ich około miliona. Zasiedlają one gleby gorących pustyń, pustkowia arktyczne, dają sobie radę w gorących źródłach o temp. 60 stopni, znosiły testy astronautyczne, żyją w środowisku kominów hydrotermalnych, ale są także szczęśliwe w jelitach ludzi. Tak więc potrafią zasiedlać środowiska ekologiczne od flaków korony świata zwierzęcego jaką jest człowiek, do piekielnych głębi podziemia. Nie ma innej grupy zwierzęcej o tak szerokim wachlarzu środowiskowym. 

[QZE08::052];[QEP94::243]a.b
sieci 12.6.2011; Nr 2728

 

 


 

witrynę prowadzi
© R. Antoszewski
Titirangi, Auckland, 
Nowa Zelandia

(wybrane z publ. R. Antoszewskiego)

  Site Meter