Kurioza naukowe / Scientific curiosities ISSN 1176-7545; rok XII; No 2718

Zestawienie tematyczne prowadzone na bieżąco

                       

Jedno zdumienie dziennie...

 
.

Ząb Buddy (2) 

W Kandy Ząb przechowuje się w specjalnej świątyni - 'Swiątyni Zęba' (Dalada Maligawa). Nie jest rzeczą łatwą przypatrzeć się z bliska relikwii. (Byłem w Kandy, ale o wejściu do sanktuarium nawet mowy nie było.) 
Najbardziej rzeczowy opis Zęba i rytuałów związanych z jego przechowywaniem i rzadką ekspozycją pozostawiła Konstancja Frederika Gordon Cumming (1837 - 1924), która w drugiej połowie XIX w. przebywała dwa lata na Cejlonie, wtedy kolonii brytyjskiej, i zgłębiała wszelki tajniki kultury i religii Syngalezów. Pani Cumming dostała się kilkakrotnie do świątyni wraz z pielgrzymami dla których wystawiana świętą relikwię. Oczywiście nie dysponowała sprzętem fotograficznym, miała talent do rysunku i malarstwa, ale nawet robienie szkiców w czasie prezentacji Zęba było ściśle zabronione. Przytacza fakt, że niedawno władca Sjamu prosił autorytety świątyni o ilustrację Zęba, bo czcił wielce Buddę, a sam nie mógł wybrać się do Kandy. Propozycję odrzucono z oburzeniem. Dzięki znajomości ważnej figury w zarządzie świątyni pani Cumming mogła z bliska obserwować relikwię i zupełnie nielegalnie i skrycie wykonała rysunek. W dłoni trzymała skrawek papieru i robiła szkic. W następnego dni poprawiała pierwszą wersję, a po kilku sesjach udało się jej uzyskać wierną ilustrację obiektu. 

Kiedy jednak w pewnym momencie wyjęła małą lornetkę teatralną by sprawdzić szczegóły, natychmiast spadła zasłona przed relikwią i została otoczona mnichami w żółtych strojach. Jeden z nich chciał popatrzeć przez lornetkę, na co autorka mu oczywiście pozwoliła. Patrzał przez szkła z odwrotnej strony, ale sytuację dało się uratować. 
Oto jak Cumming opisała relikwię: We wnętrzu relikwiarza wykonanego z najczystszego kryształu leżał złoty kwiat lotosu. Z jego środka wystawał złoty drut na końcu którego, w złotym ujęciu, spoczywał Ząb. Miał pięć centymetrów długości i był gruby jak jej kciuk. Autorka była anglikanką i miała dosyć krytyczne spojrzenie na to co widziała. Jej zdaniem był to kawałek kości słoniowej, przy tych wymiarach nie łatwo musiał się taki ząb wyrzynać, ale dla głęboko wierzących to nie problem. 
Autorce udało się także być świadkiem powrotnego chowania relikwii w sanktuarium po jej ekspozycji. Był to właściwie ozdobny i mocno zbrojony sejf, którego grube mosiężno-srebrne drzwi były zawsze zamknięte. Złożenie relikwii w sejfie to cały bardzo złożony rytuał. Najpierw układa się ząb w zdobionej szlachetnymi kamieniami skrzyneczce. Żeby jednak niegodne ręce go nie dotknęły, najpierw przykrywa się go białym płótnem i ostrożnie zsuwa do skrzyneczki. Na Cejlonie przykrywanie białym całunem jest dowodem wielkiego szacunku, przed szanowanymi gośćmi przykrywa się wejście białym całunem. Następnie skrzyneczkę umieszcza się w złotej szafce, główny mnich ją zamyka i klucz zatrzymuje w swoim posiadaniu. Następnie relikwię tak zabezpieczoną umieszcza się w trzecim sanktuarium. Drzwi zamyka osobiście główny zarządca świątyni i ten klucz pozostaje pod jego opieką. Po takich ceremoniach relikwia bezpiecznie czeka do następnej ekspozycji, ale przy otwarciu sanktuarium muszą być zawsze włodarze obu kluczy. W specjalnych okazjach skrzyneczka z relikwią obwożona bywa po kraju na grzbiecie słonia . 

 fotografia z pocz. XIX w.

 kopia używana jako rekwizyt w przygotowywanym filmie


Ogólnodostępnych fotografii Zęba nie ma. W Internecie pokazuje się kopię wykonaną jako rekwizyt do produkowanego filmu indyjskiego. W r. 1920 wykonano zdjęcie relikwii i w zasadzie zgadza się ono z rysunkiem wykonanym przez panią Cumming. 

Za czasów pani Cumming wiedziano o innych zębach Buddy i poświęconych im świątyniach. Były one jeszcze dziwniejsze do masy i wymiarów niż Ząb w Kandy. Mówiono o zębie w świątyni Teu-shwai-si o wymiarach ponad 5 cm na 20 cm. Ale to jeszcze nic. W klasztorze koło góry O-mei w Chinach zachodnich miał być ząb ważący 20 kg Klasztor był licznie odwiedzany przez pielgrzymów.  

Obecnie istnieje szereg innych świątyń gdzie przechowuje się ząb Buddy jako relikwię. Wymienić tu można Linguang Temple w Pekinie, Guang Shang klasztor na Tajwanie, Shan-den w Japonii, dużą świątynię w Singapurze, i in.

Z interesującym opisem podróży p. Cumming można zapoznać się po pobraciu z sieci całej książki w formacie pdf (ok. 41 Mb):

Gordon Cumming, C. F. (Constance Frederica)
Two happy years in Ceylon (1901)
wyd.: Chatto & Windus

adres do pobrania:
http://www.archive.org/download/twohappyyearsinc00gord/twohappyyearsinc00gord.pdf

[QZE08::049];[QNK28::009]>[QCB33::032];[QEP92::168];[QEP94::127]160
w sieci 27.5.2011; nr 2717


 

witrynę prowadzi
© R. Antoszewski
Titirangi, Auckland, 
Nowa Zelandia

(wybrane z publ. R. Antoszewskiego)

  Site Meter