Kurioza naukowe / Scientific curiosities ISSN 1176-7545; rok XII; No 2656

Zestawienie tematyczne prowadzone na bieżąco

Jedno zdumienie dziennie...

 
.

Tyjemy na potęgę.

Średnio każdy Amerykanin jest obecnie o całe dwa kilogramy cięższy niż był dwadzieścia lat temu. Rosną brzuchy i pośladki nie tylko Amerykanom czy Amerykankom. Tendencja ta ma charakter ogólnoświatowy. 
Wróćmy jednak do spraw podstawowych. Już w połowie XIX wieku Adolf Quetelet, bardzo wszechstronny belgijski badacz w zakresie wielu dziedzin nauki (ten od tzw. 'dzwonu Queteleta'), dla ilościowego określenia ogólnej konstytucji fizycznej człowieka wymyślił tzw wskaźnik masy ciała (BMI - Body Mas Index). Status fizyczny każdego człowieka można wyrazić w jednostkach BMI, wymiarem tej jednostki jest kg/m2 - masa ciała w kilogramach podzielona przez kwadrat wysokości. Wyliczyć można na najprostszym kalkulatorku jeśli się zważymy i zmierzymy lub poszukać odpowiednie narzędzie w sieci np. pod adresem:
http://www.healthyfood.co.nz/tools/bmi

Potem do sprawy dobrali się medycy i zaczęli określać co jest normalne, a co normalnym nie jest. Początkowo klasyfikacja miała charakter 'po uważaniu'. Teraz, po zapoznaniu się z korelacjami między BMI i zachorowalnością, wskaźnik nabrał pewnych cech obiektywności. Po uwzględnieniu konstytucji antropologicznej różnych społeczeństw, płci osoby, a trochę wedle widzimisię w różnych krajach klasyfikacja normalności i anormalności jest różna, ale w zasadzie pozwala wyrobić obraz sytuacji. Oto kilka przykładów. 

grupa BMI USA*& BMI Polska & BMI Japnia & BMI Singapur #
wychudzenie       14.9<
niedowaga       15 - 18,4
prawidłowe 24 - 27 19 - 25 18,5 - 22,9 18,5 - 22,9
nadwaga   25 - 30 23 - 24,9 23 - 27,5
otyłośc  28 - 31 >30 >25 27,6 - 40
otyłość chorobliwa >31 - 32 >40   >40

&) uwzględniano głównie masę ciała
*) wedle UD Sept of Health and Human Services
#) po uwzględnieniu zachorowalności na serce i cukrzycę.

Wskaźniki singapurskie wydają się najbardziej zasadne choć mogą być zależne od  specyficznego składu rasowego kraju.
Po zestawieniu BMI w odniesieniu do całej populacji świata wychodzi, że ponad dziesięć procent ludności to ludzie otyli, co daje razem około miliarda osób. Na dodatek liczba ta się podwoiła od roku 1980. Największy przyrost wskaźnika BMI obserwuje się w krajach bogatych, ale w zasadzie tendencja jest powszechnie ta sama. Tylko Bangladesz, Demokratyczna Republika Kongo i niektóre kraje subsaharyjskie wychylają się z tej reguły. Po prostu człowiek jako gatunek staje się tłustszy. A skutki tego będą ponure. Szacuje się, że koszt społeczny otyłości to dziesiątki milionów zgonów którym można by zapobiec. Farmakologiczne leczenie skutków otyłości to poważne obciążenie finansowe dla całego globu. 

Przyjrzyjmy się sprawie nieco dokładniej. Najszybciej otłuszczają się Amerykanie, (kg na 10 lat). Wiąże się to zapewne z trybem życia - praca na siedząco, do pracy nie chodzi się tylko dojeżdża albo pracuje się przez Internet, zajada się w 'fast-foodach' (szybkożerniach?), pije się słodzone napoje i połyka ciastka. 
Niewiele inaczej wygląda sprawa w Anglii. Średnio BMI wynosi tam 27 a liczba otyłych wynosi 12 milionów.
W Ameryce Łacińskiej najbardziej otyłymi są Chilijczycy (BMI nieco ponad 27). Co ciekawe, skokowy przyrost BMI nastąpił po zniesieniu władzy dyktatorskiej (pod względem zdrowotnym opłaca się mieć dyktatora!!).
Najchudszym narodem są mieszkańcy Bangladesz. Średnio BMI wynosi tam 34 - 35, co oczywiście związane jest ze skrajnym niedożywieniem. Ponad połowa dzieci (9 milionów) jest wychudzona i wykazuje zahamowanie wzrostu. Rzecz więc nie jest do naśladowania..
Z krajów o wysokich zarobkach tylko Włochy się wyróżniają. BMI kobiet nawet zmalał z 25,2 do 24,8, a dla mężczyzn wprawdzie wzrósł, ale bardzo nieznacznie. Przypisuje się to śródziemnomorskiej diecie, pasta owoce i warzywa uważa się za najzdrowszą dietę w skali światowej. 

Na pierwszy rzut oka sprawa wydaje się prosta i naukowo i intuicyjnie - wyższe zarobki, to lepsze jedzenie a nawet obżarstwo siedzący tryb życia, to otyłość, to zachorowalność. 

(dalej o otyłości p. notka nast.)

[QZE08::007];[QEP91::245]6
w sieci 11.2.2011; Nr 2656

 

 


 

witrynę prowadzi
© R. Antoszewski
Titirangi, Auckland, 
Nowa Zelandia

(wybrane z publ. R. Antoszewskiego)

  Site Meter