Kurioza naukowe / Scientific curiosities ISSN 1176-7545; rok XII; No 2650

Zestawienie tematyczne prowadzone na bieżąco

 

Jedno zdumienie dziennie...

 

.

Gołębie są prawodziurkowe.

Symetryczna budowa ciała ssaków jest tylko pozorna. Organizacja wewnętrzna organizmu, po szczegółowszym badaniu, symetryczną nie jest. Serce mamy po lewej stronie klatki piersiowej, a cały przewód pokarmowy jest zupełnie asymetryczny. To samo dotyczy setek innych cech anatomicznych. Przy tym wzór ułożenia organów jest ugruntowany dziedzicznie i tylko rzadko zdarzają się istotne odchylenia. To samo dotyczy funkcji, tylko znacznie mniej o tym wiemy.  Jesteśmy praworęczni lub leworęczni, dokładniej badane zwierzęta też wykazuje określone preferencje, są lewonożne lub prawonożne, itp. 
Interesującego odkrycia dokonano ostatnio nad asymetrią organów zmysłowych u gołębi. Jak wiadomo gołębie mają zdolność odnajdywania swego domu nawet po przeniesieniu ich w zupełnie nieznane, dalekie okolice. Wiadomo też, że w tym celu posługują się zmysłem magnetycznym, a szczegółowo odnajdują cel po kontakcie wzrokowym. 
Okazuje się, że niemałą rolę w nawigacji gołębi odgrywa także zmysł powonienia. Gołębie mają swój 'powęch' na świat, jak my wyrabiamy sobie mapę okolicy w oparciu o zmysł wzroku i słuchu. Zmysł magnetyczny pozwala im określić położenie w polu magnetycznym ziemi, natomiast zmysł powonienia umożliwia im dokładniejszą lokalizację aż do osiągnięcia kontaktu wzrokowego. Warto zauważyć, że zmysł powonienia u ptaków uważany jest za stosunkowo mało istotny. U gołębi 'powęch' jest jednak bardzo istotny. 
Najnowsza technika radiolokacji pozwala na szczegółowe badanie przelotów poszczególnych osobników. Poprzednio
opierano się na skuteczności odnajdowania domu (p. zdjęcia gołębia z 'trakerem' - urządzeniem namiarowym).  
Ze zdziwieniem też zaobserwowano, że zmysł powonienia gołębi jest asymetryczny. Jeśli zatkać gołąbkowi lewą dziurkę nosa i pozwolić mu oddychać tylko prawą, jego zdolność odnajdywania domu znacznie maleje, wraca bardziej skomplikowaną drogą, częściej się zatrzymuje, co powoduje opóźnienia. Do sprawnej nawigacji trzeba mu oddychać prawą dziurką!
Ciekawe co się dzieje, jak gołębie mają katar. Ale autorzy tym się nie zajmują..

Przy okazji nasuwa się uwaga, że być może często obecnie spotykane omyłki u ptaków przelotnych mogą być związane ze zmysłem powonienia. Jak dotąd jednak zbyt mało o tym wiemy, wiemy tylko że w wyniku działalności gospodarczej człowieka zapachowa mapa świata ulega drastycznym zmianom. 

(p. też 'leworęczność') 

[QZE08::006];[QEP91::180]
w sieci 5.2.2011; Nr 2650

 

 


 

witrynę prowadzi
© R. Antoszewski
Titirangi, Auckland, 
Nowa Zelandia

(wybrane z publ. R. Antoszewskiego)

  Site Meter