07Kurioza naukowe / Scientific curiosities ISSN 1176-7545; rok XI; No 2479

Zestawienie tematyczne prowadzone na bieżąco

Jedno zdumienie dziennie...

 

.

Wąsy a zdrowie.

Udar jest trzecią pod względem liczebności przyczyną śmierci w USA (po raku i atakach serca). Pierwsze objawy to nagłe zdrętwienie kończyn czy twarzy, zwykle jednostronne, nagła trudność w mówieniu i rozumieniu, kłopoty z chodem, widzeniem, koordynacją i równowagą, nagły ból głowy bez widocznej przyczyny. A wszystko to wynik niedokrwienia pewnych ośrodków nerwowych mózgu, które obsługują określone reakcje i procesy. Przyczyną jest niedrożność arterii doprowadzających krew do tych części mózgu. Arterie ulegają zablokowaniu i przestają być drożne. Dłuższe niedotlenienie tych ośrodków prowadzi do ich nieodwracalnego uszkodzenia. I tu zupełnie niespodziewanie odkryto rolę wąsów. U szczurów, którym eksperymentalnie zablokowano arterie doprowadzające krew do ośrodków nerwowych odpowiedzialnych za kontrolowanie wspomnianych objawów prawie zawsze udaje się poprawić funkcję mózgu przez drażnienie jednego choćby wąsa. Bodźce nerwowe powodują uruchomienie 'objazdów' dla krwi, podobnie jak blokadę autostrady rozwiązuje się przez otwarcie objazdów. Jednak mózg tu mądrzejszy. Objazdy nie tylko przepuszczają potrzebną krew, ale odpowiednio się rozszerzają usprawniając cyrkulację (czego nie robią objazdy drogowe). 
I tu natychmiast kojarzy się rola wąsów u człowieka. Wychodzi na to, że wielowiekowa polska tradycja pokręcania wąsa ma swój zdrowotny sens. Drażnienie wąsów polepsza ukrwienie ośrodków nerwowych związanych z udarami. Żeby paniom nie było przykro, jako że rzadziej miewają wąsy, podobne skutek odnosi też drażnienie palców, warg (całowanie zapewne) i twarzy ogólnie. 
Wąsy można pokręcać zawadiacko, szarpać niespokojnie, gładzić rozkosznie. Istnieje cała wąsowa subkultura. 

"Poloneza czas zacząć. - Podkomorzy rusza
I z lekka zarzuciwszy wyloty kontusza,
I wąsa pokręcając, podał rękę Zosi
I skłoniwszy się grzecznie, w pierwszą parę prosi." 
         
Adam Mickiewicz, Pan Tadeusz 

"Kogo wstyd matki, ojców i braci,
Niech się z swojego kraju natrząsa,
Ja zaś z ojczystej chlubny postaci,
Żem jeszcze Polak, pokręcę wąsa."
         
Franciszek Dionizy Kniaźnin, Do wąsów

Tak więc wąsy, jak wiele kulturowo utrwalonych zachowań sprawdziły się w wyniku wielu tysięcy lat praktyki. Swego czasu szanowany obywatel ziemski w Polsce, czy lord w Anglii po prostu bez wąsów się nie liczył. Oto obrazek z obrad angielskiej Izby Lordów końca XIX w. Bez wąsów jest tylko jakiś podrzędny pisarczyna. 


Izba Lordów, koniec XIX w.

w główce: wąsy p. Badamsinh Juwansinh Gurjar
[QZE07::094];[QEP81::301];[QCB28::156]p134; [QAB04::302]p136,1;QAB04::379]p302,1
w sieci: 24.7.2010; Nr 2478

 

 


 

witrynę prowadzi
© R. Antoszewski
Titirangi, Auckland, 
Nowa Zelandia

(wybrane z publ. R. Antoszewskiego)

  Site Meter