'Proletariusze całego świata, wybaczcie nam!'

'Proletariusze wszystkich krajów, łączcie się!' 

Znane to wszystkim hasło ukute przez Karola Marksa (1818 - 1883). Znane, ale nie wszystkim wiadomo, że hasło to służy jako epitafium na grobie Karola Marksa znajdującym sie na cmentarzu Highgate w Londynie. Warto też wiedzieć, że grób Marksa aż do 1956 był zaniedbany i nikt się nim nie interesował. Dopiero w 1956 Komunistyczna Partia Związku Radzieckiego zafundowała monolitową, czarną płytę nagrobną oraz olbrzymią odlaną w żelazie głowę Marksa. Hasło na płycie pochodzi z 'Manifestu Komunistycznego' i uzupełnia je cytat z 'Tez o Feuerbachu':
'Filozofowie interpretowali dotąd świat na różne sposoby. Chodzi o to, by go zmienić.' 
Amerykański pisarz David Remnick dużą satysfakcją zaobserwował podczas którejś manifestacji ulicznych w Moskwie w 1991 hasło na niesionym przez robotników moskiewskich transparencie: 

'Proletariusze całego świata, Wybaczcie nam!'. 

Wybaczą? Trzeba jeszcze poczekać. A tymczasem pomnik jest atrakcją turystyczną Londynu, ale wizyta niewiele ma wspólnego z ideami komunizmu. Za wejście na cmentarz turyści grubo płacą i prawdziwych proletariuszy nie stać na takie ekstrawagancje. 

QZC01-042;TZE02-042

witrynę prowadzi
(C) R. Antoszewski
Titirangi, Auckland, Nowa Zelandia
antora@ihug.co.nz
(wybrane z publ. R. Antoszewskiego)

kwiecień 2002
v.6