QZC001037 pylek

Maoryskie pierniki.

Pyłek kwiatowy jest dobry dla pszczół, ale może też być pszysmakiem dla ludzi. I tak Maorysi zbierali pyłek nowozelandzkiej pałki wodnej raupo (Typha muelleri, bliski krewniak naszej pałki wodnej Typha latifolia z rodziny pałkowatych - Typhacaea) i przyrządzali zeń delikatesowe pieczywo. Pyłek, nazywany pungapunga zbierano z łodzi opukując kwiatostany pałki wiosną w czasie intensywnego kwitnienia. Pałka wodna ma złożony okwiat - część żeńska znajduje się w dolnej części kwiatostanu, część męska produkująca olbrzymie ilości pyłku znajduje się na wierzchołku pędu kwiatowego (p. zdjęcie). To co widzimy najczęściej jako tzw. pałki, wysokie pędy z kolcem na szczycie rozsiewające delikatny puch, to już owocostan z tysiącami włochatych nasion, a więc nie jest już źródłem pylku.

William Colenso (1811 - 1899), zasłużony misjonarz, znawca kultyry maoryskiej i badacz przyrody nowozelandzkiej tak opisuje zbiór pungapunga:
"Byłem zdumiony olbrzymią ilością zbieranego pyłku. [Kiedyś] miejscowy wódz Tareha przywiózł mi w swoim canoe prezent w postaci kilku wiader wypełnionych pyłkiem. Część z tego wysłałem na surowo a także w postaci miescowego wypieku do Kew (słynny ogród botaniczny zbierający florę z całego Imperium Brytyjskiego). Z wyglądu w stanie surowym pyłek przypomina mielone ziarno gorczycy o żółtej barwie. [...] Pyłek zmieszany z wodą tworzy ciasto które się wypieka. Otrzymuje się w ten sposób delikatne, słodkawe ciastka bardzo przypominające londyńskie pierniki."
Warto zauważyć, że inne części rośliny znajdowały także zastosowanie. Jedzono słodkie kłącza, za którymi przepadała dzieciarnia, a z liści robiono ściany spiżarni.

Pewnie i pyłek polskich pałek wodnych nadawałby się do produkcji egzotycznych ciastek, nie sądzę bowiem by zawierał jakieś składniki trujące czy szkodliwe.
Nieco wątpliwości budzi przyswajalność pyłku jako pokarmu. Wiadomo, że ziarna pyłku zbudowane są z niezniszczalnej prawie sporopolleniny, z która radzą sobie dobrze owady, ale dla trawienia której ssaki nie mają odpowiednich enzymów.

QZC01-037;QRE01;RCP05079\05\101\101