Jedno zdziwienie dziennie - ...


Maoryskie trofea. 

Tatuaż był dla Maorysów nie tylko dziełem sztuki, które zawsze mieli przy sobie z natury rzeczy, ale był też wizytówką mówiącą o pozycji społecznej nosiciela, jego przynależności plemiennej, historii rodu, a motyw graficzny, jak się okazało po przybyciu Europejczyków zaczął też pełnić rolę podpisu. To właśnie desenie tatuażu wodzów znajdują się na podstawowym dla Nowej Zelandii dokumencie, tzw. Traktacie z Waitangi (1840). 
Głowy bogato utatuowanych zmarłych przechowywano w domostwach i miały one moc magiczną. 
W latach dwudziestych dziewiętnastego wieku tatuowane głowy stały się modne wśród europejskich kolekcjonerów. Kryła się też w tej modzie pewna chwalebna idea, nie wiadomo zresztą jak szczera. Anglicy przewidywali rychłe wyginięcie ludu maoryskiego i zbieractwo miało pozory ochrony dokumentów kulturowych. 
Jednym ze znamienitych kolekcjonerów maoryskich glów (na wszystkich etapach zresztą!) był generał brytyjski Horatio Gordon Robley. Brał udział w wojnie maoryskiej (jak nasz vonTempsky), ale pilnie zbierał informacje o maoryskiej kulturze, i choć był tylko rok w Nowej Zelandii, napisał monogrfię o tatuażu 'Moko', której wznowienia ukazują się dziś. 
Maorysi szybko przekonali sie o wartości handlowej swoich głów, i aby sprostać wzrastającemu popytowi tatuowali swoich niewolników, a kiedy tatuaż już się przyjął, preparowali ich głowy i sprzedawali białym kolekcjonero za dobrą cenę. 
Często jednak, aby nie kalać świętości tardycyjnych tatuowali niewolnicze głowy przeznaczone na eksport w sposób świadomie fałszywy, motywy plemienne były nieprawdziwe, a dane o osobniku sprzeczne - np jeden symbol mówił, że to wódz, drugi że to osobnik o bardzo podrzędnej pozycji społecznej. W ten sposob i tradycje zostały uszanowane, i godziwy dochód zapewniony.. Reszta niewolnika po dekapitacji też się nie marnowała - szła do garnka, a właściwie do 'hangi'.

(nieco o hangi)

QZC01012;RCP05080\04\211

 generał Horatio Gordon Robley (1840 - 1930) 
w otoczeniu swoich trofeów


 

witrynę prowadzi
(C) R. Antoszewski

Titirangi, Auckland, Nowa Zelandia

antora@ihug.co.nz

luty 2002
v.2

Site Meter